Page 192 - Demo

Slobodan Miloshevi%u00e73mbi qeverisjen qendrore dhe televizionin. Rezistenca kryesore ndaj grushtit t%u00eb shtetit erdhi nga organet e Republik%u00ebs Ruse me n%u00eb krye presidentin Jelcin. N%u00eb saje t%u00eb k%u00ebsaj rezistence dhe p%u00ebrkrahjes s%u00eb popullit, grushti i shtetit d%u00ebshtoi. Nd%u00ebrkoh%u00eb, autoriteti politik i Gorba%u00e7ovit ishte d%u00ebmtuar ndjesh%u00ebm. Jelcini, n%u00eb marr%u00ebveshje me udh%u00ebheq%u00ebsit e dy republikave t%u00eb tjera sllave, Ukrain%u00ebs dhe Bjellorusis%u00eb, nisi procesin e shp%u00ebrb%u00ebrjes s%u00eb Bashkimit Sovjetik. M%u00eb 25 dhjetor 1991, flamuri i kuq u ul nga Kremlini dhe, brenda fundit t%u00eb muajit, Bashkimi Sovjetik u shp%u00ebrb%u00eb zyrtarisht duke u z%u00ebvend%u00ebsuar nga 15 shtete t%u00eb reja.P%u00ebr shum%u00eb njer%u00ebz, ky proces u shoq%u00ebrua me shpres%u00eb p%u00ebr liri dhe demokraci, por edhe me pasiguri ekonomike, r%u00ebnie t%u00eb standardit t%u00eb jetes%u00ebs dhe konflikte t%u00eb reja, duke b%u00ebr%u00eb q%u00eb g%u00ebzimi i pavar%u00ebsis%u00eb t%u00eb g%u00ebrshetohet me v%u00ebshtir%u00ebsit%u00eb e tranzicionit.Shp%u00ebrb%u00ebrja e Jugosllavis%u00ebJugosllavia hyri n%u00eb dekad%u00ebn e fundit t%u00eb shek. XX, me nj%u00eb situat%u00eb t%u00eb brendshme shum%u00eb problematike, kryesisht n%u00eb aspektet e m%u00ebposhtme:%u2022 ekonomia dhe financat publike ishin joefikase;%u2022 dallimet n%u00eb nivelin e zhvillimit mes pjes%u00ebve t%u00eb ndryshme t%u00eb vendit ishin t%u00eb thella;%u2022 mungonte nj%u00eb struktur%u00eb institucionale e aft%u00eb p%u00ebr t%u00eb zgjidhur problemet e brendshme dhe p%u00ebr t%u00eb ruajtur unitetin e vendit;%u2022 p%u00ebrpjekjet e Titos p%u00ebr t%u00eb zbutur diferencat mes grupeve etnike nuk kishin dh%u00ebn%u00eb rezultat.Shenjat e para t%u00eb shp%u00ebrb%u00ebrjes n%u00eb Jugosllavi erdh%u00ebn pas vdekjes s%u00eb Titos, m%u00eb 1981, n%u00eb Kosov%u00eb. Demonstratat e popullsis%u00eb shqiptare kund%u00ebr diskriminimit serb u shtyp%u00ebn me arm%u00eb, duke l%u00ebn%u00eb pas shum%u00eb viktima, por aspiratat komb%u00ebtare t%u00eb shqiptar%u00ebve nuk u l%u00ebkund%u00ebn. Udh%u00ebheq%u00ebsi serb, Slobodan Miloshevi%u00e7i e kuptoi shpejt dobin%u00eb e nacionalizmit t%u00eb skajsh%u00ebm si mjet p%u00ebr forcimin e pushtetit politik dhe tejkalimin e kriz%u00ebs ekonomike. Ai nisi t%u00eb nd%u00ebrmarr%u00eb hapa me karakter nacionalist (si%u00e7 ishte eliminimi i autonomis%u00eb s%u00eb Kosov%u00ebs m%u00eb 1989), q%u00eb do t%u2019i sillnin atij mb%u00ebshtetje popullore n%u00eb Serbi.K%u00ebto l%u00ebvizje t%u00eb Miloshevi%u00e7it soll%u00ebn reagimin e shqet%u00ebsuar t%u00eb republikave t%u00eb tjera ku, n%u00eb disa prej tyre n%u00eb pushtet kishin ardhur forca politike me tendenca nacionaliste. Bisedimet p%u00ebr reformimin e struktur%u00ebs federative t%u00eb shtetit t%u00eb vjet%u00ebr drejt nj%u00eb konfederate shtetesh sovrane nuk pat%u00ebn sukses. N%u00eb rr%u00ebnj%u00eb t%u00eb k%u00ebtij d%u00ebshtimi ishte q%u00ebndrimi i drejtuesve serb%u00eb dhe atyre ushtarak%u00eb p%u00ebr ruajtjen e federat%u00ebs s%u00eb centralizuar.N%u00eb fillim t%u00eb viteve 1990, Jugosllavia filloi t%u00eb shp%u00ebrb%u00ebhej. Sllovenia dhe Kroacia shpall%u00ebn pavar%u00ebsin%u00eb, t%u00eb ndjekura nga Bosnja dhe Hercegovina dhe Maqedonia. Procesi u shoq%u00ebrua me luft%u00ebra t%u00eb p%u00ebrgjakshme, ve%u00e7an%u00ebrisht n%u00eb Kroaci dhe Bosnje, ku civil%u00ebt p%u00ebsuan humbje t%u00eb m%u00ebdha, zhvendosje masive dhe trauma t%u00eb thella.Sllovenia dhe Kroacia shpall%u00ebn pavar%u00ebsin%u00eb dhe shk%u00ebputjen nga Jugosllavia n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn dat%u00eb, 25 Qershor 1991. N%u00eb Slloveni pati nj%u00eb periudh%u00eb disaditore lufte kund%u00ebr nj%u00ebsive t%u00eb ushtris%u00eb jugosllave, por k%u00ebto t%u00eb fundit u t%u00ebrhoq%u00ebn. N%u00eb Kroaci jetonte nj%u00eb num%u00ebr i konsideruesh%u00ebm serb%u00ebsh, t%u00eb cil%u00ebt u armatos%u00ebn nga regjimi serb dhe k%u00ebrkuan bashkim me Serbin%u00eb. Pas nj%u00eb s%u00ebr%u00eb p%u00ebrleshjesh t%u00eb armatosura, n%u00eb vitet 1991-1994, Kroacia rivendosi sovranitetin e saj n%u00eb zonat e banuara nga serb%u00ebt.Republika e Maqedonis%u00eb u shk%u00ebput nga Jugosllavia n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb paq%u00ebsore n%u00eb vitin 1991.DETI I ZIDETI I BALTIKQIPROGREQIASHQIP%u00cbRIAMAQEDONIATURQIAFRANCA AUSTRIADANIMARKASUEDIANORVEGJIAGJERMANI APOLONIAUKRAINABJELLORUSIALITUANIALETONIAESTONIAFINLANDARUSIAREP. %u00c7EKESLLOVENIAREP. SLLOVAKEHUNGARIARUMANIABULLGARIASERBIABOSNJAITALIAKROACIAIsh vendet satelite n%u00eb 1993DETI I ZIDETI BALTIKGREQIAZVICRAITALIADANIMARKASUEDIANORVEGJIAPOLONIAFINLANDAAUSTRIARUMANIABULLGARIASHQIP%u00cbRIAHUNGARIABELGJIKAVENDETE UL%u00cbTAGJERMAN ALINDOREVendet satelite n%u00eb fillim t%u00eb 1989BASHKIMI SOVJETIK%u00c7EKOSLLOVAKIABASHKIMISOVJETIKShtetesateliteJUGOSLLAVIADETI I ZIDETI I BALTIKQIPROGREQIASHQIP%u00cbRIAMAQEDONIATURQIAFRANCA AUSTRIADANIMARKASUEDIANORVEGJIAGJERMANI APOLONIAUKRAINABJELLORUSIALITUANIALETONIAESTONIAFINLANDARUSIAREP. %u00c7EKESLLOVENIAREP. SLLOVAKEHUNGARIARUMANIABULLGARIASERBIABOSNJAITALIAKROACIAIsh vendet satelite n%u00eb 1993ETI I ZIREQIA989HKIMIVJETIK2a b(a) Evropa n%u00eb vitin 1989(b) Evropa n%u00eb vitin 1993190